Dec 10 2010

Galego 2.0

Published by at 07:37 under Cousas da vida

Artigo publicado onte no Faro da Cultura sobre as novas tecnoloxías e o galego. A limitación de caracteres que impón a prensa non me deixou pór todo o que eu quería dicir, así que igual hai segunda parte.

As novas tecnoloxías e o galego

Dende o pasado venres 2 de decembro, é posible descargar de balde Puag que noxo!, a aplicación para iPad e iPhone creada a partir do libro homónimo de Fina Casalderrey, ilustrado por Andrés Meixide e publicado pola Editorial Galaxia no 1997. Primeiro dos títulos do proxecto Contoplanet, Puag que noxo! ábrenos un abano de posibilidades, lúdicas e didácticas, incrible grazas á súa grande interactividade, e supón a estrea oficial da nosa lingua nos produtos da empresa da mazá, pois até o de agora todo o que existía para Mac en galego era software libre ou produtos destinados a varios sistemas operativos, como o navegador Mozilla Firefox.

Mais a cativa presenza do noso idioma nos produtos desta empresa, -o que leva a moitos utentes galegos a empregaren o portugués como idioma de traballo-, non é reflexo da verdadeira presenza, cando menos teórica, do galego nas novas tecnoloxías. Así, as sucesivas versións do sistema operativo maioritario, o Windows de Microsoft, levan sendo traducidas para o galego dende hai uns anos, aínda que sempre con atraso con respecto as versións en portugués, español ou catalán. E dende logo os atrancos para podermos traballar cun computador que fale o mesmo idioma ca nós remata de escollermos un sistema operativo baseado no software libre. Dende a web www.mancomun.org podemos descargar de balde Galinux, un sistema operativo gratuíto e en galego, ou simplemente algunha das aplicacións existentes e compatibles cos outros sistemas: o navegador Firefox, o Openoffice, etc. Outro tanto acontece cos teléfonos móbiles; a web www.oteumobilengalego.com, -ao igual que mancomún dependente da Xunta-, achéganos cumprida información sobre as operadoras de telefonía e os modelos de celulares que ofertan os seus servizos no noso idioma. E tamén nas redes sociais ten presenza o galego. Tanto no omnipresente Facebook coma no adolescente Tuenti, o galego está entre as linguas en que se pode configurar a páxina dende a que compartir as nosas vivencias na era 2.0.

Esta ampla oferta de aplicativos informáticos en galego débese en gran medida ao labor de grupos como o proxecto Trasno,  que se dedica a traducir para o galego software libre, e que nos permite presumir de ser unha das únicas seis linguas con tradución propia, -ao 100%-, da última versión do Ubuntu, o sistema operativo libre máis popular. Estes datos, xunto a outros como os que fornece decote blogaliza.org sobre o blogomillo, -o conxunto de blogues escritos en lingua galega, case dez mil con máis de mil activos no último mes-, permiten debuxar un panorama esperanzador para a lingua galega na época dixital. Cando menos no plano teórico, porque a realidade semella non ser tan idílica. Malia dispoñermos destes aplicativos informáticos na nosa lingua, apenas o 8,3% das PEMES galegas empregan software en galego, segundo datos do Observatorio Galego da Sociedade da Información, e se ben na Administración Pública a porcentaxe é moi superior, por exemplo, no ensino non universitario, tampouco podemos obviar que aínda se producen enormes paradoxos como o de os computadores da universidade de Vigo, agás contadas excepcións, non estaren na nosa lingua, nen tan sequera nas propias aulas de filoloxía galega.

Nun panorama marcado por extraordinarias iniciativas individuais e polo desleixo das institucións no que respecta a presenza do galego nas novas tecnoloxías, o estado da nosa literatura no mundo dixital, máis dependente de sempre das primeiras ca das segundas, é, en xeral, cualitativa e cuantitativamente mellor. Dende o histórico xornal on-line Vieiros.com, fundado o 24 de febreiro de 1996 e tristemente desaparecido o pasado 25 de xullo de 2010, deuse acubillo a moitas das iniciativas pioneiras da literatura galega na rede, -como o interesante Por conto alleo de Camilo Franco de 1999-, e tanto as pequenas editoriais alternativas coma Estaleiro Editora coma as meirandes, Xerais e nomeadamente Galaxia que, para alén do devandito proxecto Contoplanet, conta xa cunha grande oferta de e-books, apostan con decisión polo libro electrónico e polas posibilidades, creativas e de difusión, que as novas tecnoloxías lle ofrecen á literatura.

Novos camiños para a literatura

O proxecto Contoplanet, realizado a tres bandas entre a Editorial Galaxia, o estudio Milrayas Diseño e a produtora Perro Verde Films e presentado estes días, é unha aplicación de contos infantís para iPhone e iPad, que converte cada historia, segundo afirman os propios promotores, nunha experiencia emocional, intuitiva e amable. O proxecto baséase nunha serie de contos pertencentes á colección Árbore, para alén de Puag, que noxo!, que pode ser descargado de balde durante un tempo, atopamos nesta primeira fase do proxecto as obras Quen son?, de Alicia Borrás, con ilustracións tamén de Andrés Meixide, Voces na lagoa do espantallo, de Xan López Domínguez, Un can no piso!, de Fina Casalderrey, con ilustracións de Kristina Sabaite e Conto para non comer, de Oli, de novo ilustrado por Andrés Meixide, que en moi pouco tempo estarán tamén dispoñibles na tenda on-line de Apple. Cada un destes contos foi dixitalizado, traducido para o castelán e o inglés e narrado por profesionais nestes dous idiomas, ademais de loxicamente no galego. Engadíronselles zonas táctiles, efectos de son e animacións, de xeito que se amplía enormemente as nosas opcións para gozar con cada conto, opcións que van dende a posibilidade de gravarmos nós a locución do conto até as grandes posibilidades de interactuación para os cativos que permite a tecnoloxía Apple dos trebellos para os que están deseñados.

Apenas dez anos despois de que comezasen a aparecer libros electrónicos en galego, este formato, ben sexa o tradicional pdf como o máis moderno epub, queda obsoleto diante das novas posibilidades que ofrecen as aplicacións de Contoplanet que deseguro os substituirán entre o público infantil a pouco que se popularicen os soportes para as que foron deseñadas.

2 responses so far

2 ResponsesGalego 2.0 to “”

  1. Galego 2.0on 10 Dec 2010 at 07:55

    […] Galego 2.0 lavesedo.blogaliza.org/2010/12/10/galego-2-0/  por raxozorza hai 3 segundos […]

  2. wholesale cellular accessorieson 14 Abr 2011 at 02:30

    Impacto da tecnologia muda a nossa vida hoje. Como o tempo passa mais e mais coisas úteis estão sendo adicionados. Mesmo nossa própria cultura e tradições estão sendo alterados pela tecnologia.