Dec 25 2009

Os Papaqueixos + Zënzar no Faro da Cultura 24/12/09

Published by at 04:22 under Cousas da vida

Os Papaqueixos, 10 anos despois

O pasado 31 de outubro celebrouse o décimo aniversario do Grelo Folc, organizado pola asociación cultural O Abordelo en Monfero, A Coruña. Despois dunha sesión vermú que nalgúns intres semellaba devir en eterna, e que percorreu guiada polos Veraneantes as tabernas todas da contorna, a festiña armouse ao pé do mosteiro cisterciense, mosteiro da Cela seica lle din por aló. Ao abeiro do damero de pedra e lousa da fachada principal, unha restra de cinco bandas bravús ameazaba cunha noite de churrasco e pelo no peito; desta volta, coa polbeira substituída por un hippie que facía fajitas vexetais. Cousas da globalización.

Porén, algo diferenciaba o Grelo Folc deste ano do resto de festivais do verán, esas mutacións xenéticas das verbenas que agroman en todos os recantos do país. A décima edición da festa de Monfero presenciou a volta aos escenarios, oito anos despois de teren baixado por penúltima vez, dos Papaqueixos. Descoñecidos para moitos, banda de culto para outros, os Papaqueixos son unha banda heterodoxa que soubo fusionar folc, funk e ska coa mesma intelixencia que deitaban nas letras das súas cancións. Formados a mediados dos noventa, fundadores de Amelga, a asociación de músicos en lingua galega, os Papaqueixos pertenceron dende os comezos ao movemento Bravú. De feito aparecían no disco que apresentou en público o movemento, Unión Bravú, cunha versión longa de Matías, o morcego un dos temas do único disco que sacaron nos seus 5 ou 6 anos de vida, A lóxica aplastante do comité de propaganda, (1999), convertido hoxe en obxecto de culto. Malia a moitísima diferenza na proxección mediática, probabelmente xurdida noutras diferenzas de máis calado, o certo é que hai quen asegura que Teknotrafikante, o irreverente hit parade daquel traballo discográfico, representa o Galicia caníbal dos anos 90. O retrousiño do Sito Miñanco! Preso político! soou arreo e non só en Galiza, mais deseguro con máis raiba, -e rexouba-, aquí, entre unha mocidade que medraba mirando como políticos e narcotraficantes compartían decote mesa e mantel. Mais así como chegaron sen facer moito ruído, os Papaqueixos desapareceron silandeiros, ao tempo que esmorecía todo o Bravú, e mentres que algúns dos seus membros abandonou o primeiro plano musical, outros continuaron a súa andaina noutras formacións. Banda Potemkin. Os Tres Trebóns. Ultraqäns. O Jarbanzo Nejro. Os Cuchufellos. A traxectoria posterior dos integrantes da banda espállase por moitas das formacións de rock galegas dos últimos 10 anos. Todas elas cunha traxectoria máis longa, con máis presenza grazas á internet e ao tímido apoio que se lle comeza a dar á música galega, pero ningunha delas coa importancia que os Papaqueixos tiveron na nosa música. Nunca máis se volveu xuntar arredor dun proxecto de rock ou de folc rock no país tanta calidade, inconformismo e imaxinación como co sexteto coruñés. O seu disco é unha bomba sonora onde se misturan a retranca, a poesía, a sonoridade celta, o punk e o Cuco de Velle para lle pór música a unha visión surrealista e desgrazadamente real da Galiza dos anos 90. Zarrapicados con “retallos” delirantes onde a banda expresa filias, fobias e paranoias, os trece temas do traballo presentan unha diversidade cargada cara ao folc rock no musical e cara á ironía absoluta nas letras. Entre o virtuosismo na gaita de Xan Xove e a contundencia da base rítmica que argallaban entre os bombos Fran Amil e no baixo Antón Díaz, voaban frauta, Manolo Montero e guitarras, Paco Ramos e Faustino Vilaro para apresentar pezas que podían choutar nun segundo da dozura do tradicional á potencia do punk-rock sen que a mudanza parecese estraña.

Na súa corta andaina percorreron escenarios do país, participando en moitos dos daquela incipientes festivais do verán, onde os vellos das aldeas contemplaban con espanto a “orquestra” que a mocidade decidira contratar. Nunca tocaron, iso si, dediante de 20 000 persoas, nin soaron a todas horas en emisora ningunha. Pero son responsables en gran medida de que moitas novas bandas comprobasen que se podía facer música moderna, divertida e de calidade en galego.

A “Tribu”. Zënzar

A banda de rock de Cerceda, Zënzar, vén de sacar o seu quinto traballo de estudio, A “Tribu”, (Lonxa Cultural, 2009) onde contan as súas vivenzas de cativos, a vida na aldea nos anos 70 e 80, as primeiras viaxes conxuntas a ver concertos, un estilo de vida xa desaparecido e o que lle fan a súa homenaxe particular. Despois de 22 anos de andaina, os primeiros anos co nome de Mördor que tiveron que mudar por problemas legais, os Zënzar camiñan cada vez máis cara ao rock, incluso cara aos medios tempos neste último traballo gravado nos estudios Océano por Javier Abreu e abandonan o son máis punk dos seus comezos. No entanto, manteñen a contundencia, a denuncia, por exemplo RAEñala, a súa querencia polos narcocorridos, desta volta La pista secreta de Alberto Sepúlveda, e volven deixarnos algunha peza sobresaliente que segue a estela da xa mítica Crus de Marihuana, sen dúbida neste novo traballo é A culpa foi de Leño a que merece esta distinción. Agás algún baixonciño nas letras, o traballo mantén o nivel dende Coa forza da palabra até o bonus track, unha versión acústica do Tiven un bar, un dos mellores temas do seu anterior disco, Sigue…e dálle.

Para este seu novo disco contaron coa colaboración de Vituco Neira dos Ruxe Ruxe e Xurxo Souto dos Tres Trebóns, ademais de María X.Silvar, dos Chámalle Xis, o saxofón de Pablo da Lama, os percusionistas Manolo Suárez e David Bolaño e mais o gaiteiro José M. Ares. Tamén colabora o GendeBeat, o maior referente do beatbox galego, ese novo elemento que se uniu con moita forza ao hip-hop e que consiste en facer ritmos e imitar sons coa boca e que serve de base rítmica ao rapeo espontáneo.

Ollade o vídeo que paga a pena…

4 responses so far

4 ResponsesOs Papaqueixos + Zënzar no Faro da Cultura 24/12/09 to “”

  1. Kikoon 26 Dec 2009 at 14:48

    Boas festas meu!

  2. lavesedoon 28 Dec 2009 at 00:33

    obrigado…pásao ti ben na caloriña 🙂

  3. papqs foreveron 04 Xan 2010 at 18:09

    estou de acordo !!!!

  4. ppqson 04 Xan 2010 at 18:12

    canta razón tes!! vivan os ppqs!!